Prof. Der Cavit Çöl: Meme Kanseri Riskimizi Öğrenelim

0
18

Kadınlarda en sık görülen kanser olan “meme kanseri” konusunda önemli sorulardan biri hangi kadının meme kanserine yakalanma riskinin daha yüksek olduğunun belirlenip belirlenemeyeceğidir. Bu konuyla ilgili olarak Özel ÇAYYOLU MEDİSUN HASTANESİ Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Cavit Çöl ile görüşerek kadınların meme kanseri konusunda ne kadar risk taşıdıklarını bilmesinin mümkün olup olmadığını ve bunun için ne yapılması gerektiğini konuştuk.

Meme kanseri kadınlarda ne oranda görülmekte bunu bize söyleyebilir misiniz ve ikinci sorum da, erkeklerde de meme kanseri görülür mü?
Yapılan araştırmalar ve tıbbi istatistikler göstermektedir ki; bir kadının yaşamı boyunca meme kanserine yakalanma riski %12 civarındadır. Başka bir deyişle her 8 kadından biri yaşamı boyunca meme kanserine yakalanma riskine sahiptir. Erkeklerde bu oran çok daha düşük olup %1’in altındadır.

Kadınlarda meme kanseri görülme riskini belirleyen bazı özellikler var mıdır, bir kadın meme kanseri riski taşıyıp taşımadığını bilebilir mi?
Kadınların meme kanseri riskini belirleyen birçok faktör vardır. Bunların bir kısmı değiştirilemez risk faktörleri, bir kısmı ise değiştirilebilir risk faktörleridir. Örneğin; cinsiyet, ileri yaş, ailede meme kanseri öyküsünün olması, radyasyona maruz kalma ve genetik faktörler gibi değiştirilemeyen risk faktörleri olduğu gibi sigaranın bırakılması, egzersiz yapılması, sağlıklı beslenme ve aşırı kiloların verilmesi gibi riski azaltıcı ve değiştirebileceğimiz faktörler de vardır.

Meme kanseri için hangi yaştan sonra riskin arttığını söyleyebiliriz?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre 40 yaşından sonra meme kanseri riski artmaktadır ve istatistiklere göre de invaziv meme kanserli hastaların 2/3’ü 55 yaşın üzerindedir.

Ailede meme kanseri olmasının risk oluşturduğunu belirttiniz, ailede kimlerde meme kanseri olması riski arttırmaktadır?
Meme kanserlerinin %10 kadar bir kısmı ‘’ailevi meme kanseri’’ olarak sınıflanmaktadır. Bunların yarısında da genetik bir faktör tespit edilmektedir. Genetik bozukluk saptanan bu hastalar “herediter meme kanseri” olarak sınıflanmaktadır.

Annesinde, anneannesinde, kızında, kız kardeşinde, teyzesinde meme kanseri saptanan ancak genetik etken tespit edilemeyen hasta grubu ise “ailevi meme kanseri” olarak nitelenmektedir. Birinci derece akrabalarda bir tane meme kanseri var ise risk iki kat artmakta, eğer iki kişide meme kanseri saptanmışsa risk 5 kat artmaktadır.

Hocam, bir de kanser olmayan meme kistleri var. Bu türden iyi huylu kitle olarak nitelendirilen meme kitlelerinin meme kanseriyle bir ilişkisi var mıdır?
Evet, bu türden benign(iyi huylu) meme hastalığı olan kadın oranı toplumda oldukça fazladır. Memenin fibrokistik hastalığı veya fibroadenom gibi isimlerle bilinen iyi huylu meme hastalıkları gerçekten de kanser değildir ve kansere dönüşmesi söz konusu değildir. Ancak memenin tüm iyi huylu kitleleri meme kanseriyle karışabilir ve mutlaka konunun uzmanı doktorlar tarafından değerlendirilerek, kanser ile ilgisi olup olmadığı ortaya konmalıdır.

Hocam, doğum yapmamış kadınların doğum yapmış olanlara göre daha riskli gruba girdiği biliniyor. Doğum sayısının, doğum yaşının, doğum şeklinin bir önemi veya farkı var mıdır?
Doğum sayısının ve doğum şeklinin önemi olduğuna dair bir bilgi sahibi değilim, ancak doğum yapmış olmak, bebeğini emzirmiş olmak meme kanseri riskini azaltmaktadır.

Kadının kürtaj veya düşük yapmış olması meme kanseri riskini arttırır mı?
Hayır. Böyle bir bilgi mevcut değil. Kürtaj veya düşük sayısı ile meme kanseri arasında bir ilişki kurulamamıştır.

Meme protezi meme kanserine yol açar mı?
Hayır. Bu konuda kesin bir bilgi mevcut değildir. Yani memenin rekonstruktif işlemleri ve plastik cerrahi girişimleri ile meme kanseri arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır.

Meme kanserlerinde de radyasyona maruz kalmanın etkisi var mıdır?
Evet, özellikle genç yaşlarda radyasyona maruz kalma, diğer kanserlerde olduğu gibi meme kanseri için de önemli bir risk faktörüdür.

Menstrüasyon yaşı ve menopoz yaşı etkili midir?
Meme kanseri açısından ilk menstrüasyonun hangi yaşta olduğunun veya menapoz başlangıcının kaç yaşında olduğunun da önemi vardır. Çok erken yaşta adet görmeye başlayan kişilerde ve çok geç menapoza girenlerde meme kanseri riski artmaktadır.

Belirli bir yaş sınırı var mı hocam, adet görme veya menapoz için?
Bu konuda kesin sınırlar koymak güçtür, genellikle 12 yaşından önce ilk adetini görmüş kızlarda ileriki yaşamında meme kanseri açısından risk olduğunu kabul ediyoruz. Benzer şekilde geç menapoz da önemli demiştim. Bu sınır toplumlar arasında fark göstermekle birlikte bunun içinde genelde 55 yaş sınırını kabul ediyoruz. 55 yaşından sonra menapoza giren kadınlarda riskin yükseldiğini söyleyebiliriz.

Doğum kontrol hapları gibi ilaçlar meme kanserine neden olur mu?
Çok uzun süreli kullanımda doğum kontrol hapları meme kanseri riskini arttırıcı etkiye sahiptir. Ancak normal dozda ve 5-10 yıldan az süreyle kullanımlarda risk söz konusu değildir.

Sigara ve alkol kullanımının etkisi nedir peki?
Sigara içen kadınlarda içmeyenlere göre meme kanseri daha erken yaşlarda görülmektedir. Benzeri etki alkol kullanımı için de söz konusudur.

Meme kanseri gelişiminde etkisi olan başka faktörler var mı?
Evet, genel olarak en önemli risk faktörlerinden bahsettik ancak birkaç konu daha var biraz da onlardan söz edelim. Örneğin; kişide over(yumurtalık) veya endometrium(rahim) kanseri varsa meme kanseri gelişme ihtimali de yükselmektedir. Ayrıca bazı hormon tedavileri, D vitamini eksikliği, besin maddelerindeki bazı kimyasal katkı maddeleri de meme kanseri riskini artırmaktadır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here