Prof. Dr. Ümit Akkoyunlu: ÇOCUKLARDA “AYAKLARI İÇE BASMA” SORUNU

0
693

Ayaklar; insanoğlunun yerle temas eden tek ve önemli bir organıdır. Halkımız bu organı deyimlerde ve günlük konuşmalarda çok kullanıyor; ”ayağını denk al, ayağını yorganına göre uzat, ayaklarımın üstünde durmak istiyorum, ayak oyunu, ayağını sıcak tut başını serin, ayağının tozu ile, elden ayaktan düşmek, ayağı yere basmıyor, ayağının altına almak” gibi…

Ayakların yere basma biçimi yürümeyi şekillendirdiği gibi insanın yürüme karakteristiğini de belirler. Topallamalar dışında yürüme biçimi insanın bazen kimliğini de belirler. Topallık çoğu zaman da insanı tanımlar. Aynı zamanda birçok Türk ailesinin soyadı halinde nesilden nesile geçer. (Topaloğlu, Topal, Aksak vb.)

Diğer taraftan birçok şarkılarımızda da yanlış basmalar yer almaktadır; tek tek basaraktan, inci dizerekten, ayağında kundura, ayakların yan basii yoksa sen sarhoş musan, merdivenden tıkır mıkır inerken…

Toplumumuzda bebekler yürümeye başlar başlamaz aile büyükleri önce sevinir sonra yürümesini izlerler. “Acaba topallıyor mu” diye de merakla bakarlar. Bebeğin ilk adımları, acemi yürüyüşü olarak tanımlanır. Kısa süre sonra kasların gelişmesi ile doğru orantılı olarak yürüme düzelir.

Ortopedistlerin en çok duyduğu ‘’çocuğumuz içe basıyor’’ şikâyetidir. İçe basmanın birçok nedeni vardır. Bunlar özetle;
Kalça eklemini oluşturan kemiklerin açı bozuklukları; yani anteversyon veya tersi olan retroversyon en başta gelen etkendir. En çok femur başının öne dönüklüğü görülür yani anteversyon, her kalçada ve her bebekte ayrı derecelerde görülür. Bu durumda bebek yürümeye başlayınca içe basması fark edilir. Daha sonraları bacaklarını altına alarak oturmaya başlar. Çünkü bu tarz oturmak onu rahatlatır. Bağdaş kurmak ise ona zor gelir. Oyun çağında ise yerde oturmayı gerektiren oyunlarda özellikle kız çocuklarında bu daha uzun süreli olur.

Kalçanın bu dönüklüğü yürüme esnasında bacağın içe dönmesine ve ayağın bilek kısmının içe, ön kısmının da dışa kaçmasına yol açar. Bu durum doğuştan olan şekil bozuklukları dışında büyüme ile yavaş yavaş düzelir. Ancak bacaklarını altına alarak oturmayı sürdüren çocuklarda bu düzelme daha az olur.

Yürümeye başlayan çocuklarda ebeveynlerinin aklına gelen ilk şey çocuğa gelişi güzel “ortopedik” diye tanımlanan ayakkabılar almaktır. Unutulmamalıdır ki; ayakkabının içinde ayak yine istenmeyen yöne doğru zorlanır ve zorlandıkça çocuk bu tarz ayakkabıları giymemek için direnir.

Yürüme bozukluğu olan çocuk için gelişmiş ölçü aletleri, teknik ve medikal olarak doktor kontrolü ile analiz edildikten sonra tedaviye başlanmalıdır. Genel olarak bebeklerde generalize eklem laxitesi dediğimiz eklem gevşekliği varsa hem içe basma artar hem de bu analizin yapılması gerekli hale gelebilir. İlk muayeneden sonra doktor kararı ile tedavi planlanmalıdır. Genel olarak özel durumlar hariç 4 yaşından önce basmayı düzeltici özel ayakkabılara ihtiyaç duyulmaz.

Özetle; yürüme bozukluklarını meydana getiren diğer hastalıkların erken teşhis ve tedavisi için yeni doğan bebeğin ortopedist tarafından görülmesi, ara bezi kullanılması ve 3 aylık iken kalça filmlerinin görülmesi çocuğun gelişiminin takibi için en doğru yoldur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here