Op. Dr. Baran Celtemen: Sinsi Hastalık; Dermoid Kist

0
21

Kistler; yer yer görülebilir ya da hissedilebilir olsa da bazı durumlarda fark edilemez olabiliyor. Duyu organlarıyla tespit edilemeyen kistlerden olan “dermoid kist” de görülme sıklığı yüksek olmasına rağmen yeterince üzerinde durulmayan konulardan bir tanesi. Bu önemli konu üzerine Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları Anabilim Dalı’nda
uzmanlık eğitimini tamamlamış, özellikle üremeye yardımcı teknikler (interfilite) ile ilgili çalışmalar yapmış ve şu anda Memorial Ankara Hastanesi’nde hizmet veren Op. Dr. Baran Celtemen ile Ankara Life okurları için bir söyleşi
gerçekleştirdik.

Baran Bey, ‘’dermoid kist’’ nedir, nasıl oluşur?
Embriyonik yaşamın başlarında kabaca 3 hücre tabakası bulunur. Bu tabakalar farklılaşarak değişik hücre ve doku gruplarını, sonunda da organları oluştururlar. Bu tabakalara ‘’germ hücre tabakaları’’ adı verilir. Germ hücreleri kadınlarda yumurtalık, erkeklerde ise testislerde bulunur ve yumurta ile sperm hücresinin yapımından sorumludur.

Bu hücrelerden gelişen tümörler pek çok değişik dokuyu barındırma yeteneğine sahiptirler. Genelde baskın olan germ tabakası ‘’ektoderm’’ adı verilen tabakadır. Bu tabakadan başta deri ve deri ekleri olmak üzere değişik dokular gelişir. Bu nedenle yumurtalıkta görülen iyi huylu germ hücre tümörleri “dermoid kist” olarak adlandırılmaktadır.

Dermoid kistler, ovaryen tümörlerin %15’ini oluştururlar. Üreme çağındaki kadınlarda ise %43–70 civarında bulunurlar. Postmenopozal dönemde görülme sıklıkları %20’ye düşer. Bilateral görünme oranları ise %15 civarındadır.

Hangi belirtiler kist oluşumunu işaret eder?
Dermoid kist genelde belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan muayene, ultrason incelemesi, radyolojik inceleme ya da ameliyatlar sırasında tesadüfen fark edilir. Olguların yaklaşık %65’inde herhangi bir yakınma yoktur. Ancak hastalar pelvik ağrı, karın ağrısı, anormal vajinal kanama, bulantı-kusma, ağrılı cinsel ilişki, torsiyon veya rüptür bulgularıyla da karşımıza gelebilirler. Rüptür olan vakalarda kimyasal peritonit oluşma riski mevcuttur.

Dermoid kist kanser habercisi olabilir mi?
Kanser olma veya kansere dönüşme sıklığı %1–3 civarında değişmekle birlikte, genç kadınlarda bu oran daha da düşük bulunmaktadır.

Teşhis sonrasında hangi tedavi yöntemleri uygulanıyor?
Dermoid kistin tedavisi cerrahidir. Fark edildiği anda çıkartılması uygun olur. Operasyon laparoskopik ya da açık ameliyat şeklinde yapılabilir. Ancak uygun vakalarda laparoskopik yaklaşım tercih edilmelidir. Genelde üreme çağındaki kadınlarda görüldüğünden yumurtalık dokusunun korunmasına özen gösterilmeli ve sadece kist çıkartılmalı, yumurtalık alınmamalıdır. Operasyon sırasında kist rüptüre olursa karın boşluğu dikkatlice temizlenmeli, karın içinde kist içeriğine ait materyal kalmamasına büyük özen gösterilmelidir.

Aksi takdirde kimyasal peritonit ortaya çıkabilir. Bu açıdan dermoid kist operasyonları özel deneyim ve dikkat gerektiren operasyonlardır. Alınan materyal mutlaka patolojik incelemeye gönderilmeli ve immatür bileşenler olmadığı gösterilmelidir. Tek taraflı olgularda diğer yumurtalıkta herhangi bir kitle yoksa biyopsi almaya gerek yoktur. Dermoid kist %4 olguda tekrarlayabilir.

Dermoid kist ve tedavisi doğurganlığa etki eder mi?
Dermoid kistler, infertilite ile ilişkili değildir. Ancak bu kistlerin tedavisi sırasında veya kistin neden olduğu torsiyon nedeni ile yumurtalıklar zarar görmüşse doğurganlık etkilenebilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here