Prof. Dr. Mehmet Ali Şehirlioğlu: Omurga Hastalıkları ve Tedavisi

0
88

Omurga hastalıkları günümüzde en sık rastlanan rahatsızlıklardan bir tanesi. Özellikle de şekil bozuklukları skolyoz ve kifoz hem çocuklarda hem de yetişkinlerde ortaya çıkan omurga hastalıklarından sadece iki tanesi. Skolyoz ve kifoz gibi omurga eğikliği olan hastaların tedavisi için öncelikle yüzme, pilates ve yoga gibi yöntemler kullandıklarını belirten LÖSANTE Çocuk ve Yetişkin Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ali Şehirlioğlu ile omurga hastalıkları konusunda keyifli bir röportaj gerçekleştirdik…

Hocam, öncelikle omurga deyince ne anlıyoruz?
Omurgamız, kafa kaidesinin hemen altından başlayıp leğen kemiğine kadar uzanan, 33 tane ‘’omur’’ adını verdiğimiz, aralarında disk dediğimiz yapılarla komşuluk oluşturarak bir sütun haline gelen vücudumuzun ana desteğidir. İçinde oluşturduğu bir kanal içinde beyinden aşağı kadar uzanan omuriliği, çeşitli bağ yapılarıyla çevreleyerek korumaktadır.

Başlıca omurga hastalıkları nelerdir?
Şekil bozuklukları, enfeksiyonları, travmalar sonrası oluşan lezyonları, iyi ya da kötü huylu tümörleri, romatizmal hastalıkları, doğuştan gelen patolojileri, kas ve omurilik hastalıkları, omurgada görülebilecek çok çeşitli problemlerden bir kısmıdır.

Bu hastalıklara örnekler verebilir miyiz?
Şekil bozuklukları deyince aklımıza öncelikle skolyoz ve kifoz geliyor. Skolyoz omurganın ön arka pozisyonda yana doğru, kifoz ise yandan bakıldığında omurganın öne doğru eğilmesidir. İki hastalık da bel ve sırt bölgelerinde kamburluklara neden olabilir.

Omurga enfeksiyonu deyince gerek kemik, gerek disk, gerekse de yumuşak dokular ve omuriliği etkileyerek ağrıdan felce kadar uzanan tablolar yaratabilir. Özellikle trafik kazası, yüksekten düşme, ateşli silah yaralanması gibi travmalar sonunda omurga kırıkları veya omurilik yaralanmaları görülebilir.

Romatizmal olarak şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı gibi ağrı oluşabilecek hastalıklar bulunmaktadır. Bunlara ankilozan spondilit örnek verilebilir.
Çocuk felci, kas erime hastalıkları, doğum evresinde yaşanan bazı problemler sonucu oluşan kas iskelet sistemi hastalıkları omurga eğikliklerine sebep olabilirler.

Skolyozdan bahsedebilir misiniz?
Skolyoz omurganın yana eğikliği olmakla beraber kendi içinde rotasyon dediğimiz burulmalarıyla seyredebilir. En çok görülen tipleri idiopatik dediğimiz sebebi bilinmeyen skolyozlardır. Genellikle kız çocuklarında daha sıklıkla görülmektedir.

Omuz asimetrisi dediğimiz dengesizliği, kürek kemikleri arasında yükseklik farkı, bel veya sırt bölgesinde çıkıntı yaratan şekil bozuklukları belirtileridir. Bazen belirti vermeden tesadüfen çekilen grafiler sonucunda da görülebilir.

Doğuştan omurlarda olan yapı bozuklukları nedeniyle oluşan skolyoz, doğumsal ya da konjenital skolyoz dediğimiz bir diğer ismiyle omurilik patolojileri ile birlikte görülebilir. Boyun, sırt ve be lde belirti olarak doğum lekeleri ya da farklı kıllanmalar olabilir. Bir diğer sık rastlanan skolyoz tipi de çocuk felci ya da kas erimesi gibi rahatsızlıklar sonucunda oluşabilecek müsküler skolyoz tipidir.

En sık rastlanan idiopatik skolyoz tipinde tedavi süreçleri nasıl oluyor?
Bu tedavinin, takip ya da gözlem, korse ve cerrahi olmak üzere 3 şekli bulunmaktadır. Tedavi seçeneklerine, omurgada oluşan açı değişiklikleri, şekil bozukluğu (bel ve sırtta kozmetik problemler) ya da ağrıdan oluşan şikayetlerin değerlendirilmesi ile karar verilir.

Skolyoz eğikliklerinin en çok arttığı dönemler kız çocuklarda ergenliğe geçiş menstrüasyon başlama dönemleri ve sonrası, erkek çocuklarda ise yine ergenliğe geçiş ve ses değişikliği dönemleridir. Bu değerlendirmelere göre periyodik takipler, uygun egzersiz programları (son zamanlarda shroth tedavi egzersiz programı) yüzme vs. ilk akla gelecek düşük açılarda uygulanan tedavi yöntemleridir.

Hasta tarafından kullanma zorluğu olmakla beraber iskelet büyümesi tamamlanıncaya kadar korse vazgeçilmez bir tedavi yöntemidir. Hiçbir zaman açıların sıfırlanması beklenmemelidir. Hatta yayınlar korse tedavisi sonlandırıldığında, başlanmadan önceki açıya dönebileceğini göstermektedir.

Ameliyata hangi durumlarda karar verilebilir?
Skolyoz açısının ve rotasyonun arttığı, şekil bozukluğunun hastayı, aileyi ve hekimi rahatsız edeceği boyutlara geldiği ve ağrının huzursuz ettiği durumlarda cerrahi düşünülmektedir.

Cerrahi tedavi skolyozun düzeltilmesinde en etkili yöntemdir. Genellikle sorulan bir soru bu ameliyatın yaşının olup olmayacağıdır. Bu konuda bir genelleme yapılmaktan ziyade hastaya göre konuşmanın daha uygun olacağı kanaatindeyim.

Hem yetişkinler hem de çocuklar için omurga hastalıklarından korunma yolları var mıdır?
Enfeksiyon, tümör, travma veya konjenital nedenler dışında oluşabilecek omurga problemleri için önerilerimiz, özellikle vücudumuza uygun spor, yüzme ve egzersiz yapmak, çocuklarda oturma ve duruş bozukluklarına dikkat çekmek, uyarmak, bilgisayar, cep telefonu gibi iletişim araçlarından zaman ve vücudumuzun ergonomisini iyi kullanarak faydalanmak, özellikle okul çantalarının ağırlığına dikkat etmek, gerek öğrencilik gerekse iş hayatında aynı pozisyonda uzun süre kalmamak gibi önerilerimiz olacaktır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here