20 Yaş Dişleri Hakkında Merak Edilenler

0
368

Hayatımız boyunca kimimizin tanışmadığı kimimizin de acısını epey çektiği 20 yaş dişleri, atalarımızın et ile beslenmeye başladığında giderek işlevini yitirmeye başlamış. Şimdilerde işlevini tamamen yitirmiş olan 20 yaş dişleri ya gömülüyken çekiliyor ya da yer varsa çıkarken size epey ağrı yaşatıyor ki o ağrıya katlanmak da çok kolay değildir. Peki, 20 yaş dişleri nedir, ne işe yarar ve çekilirse ne yapmamız gerek gibi aklımızdaki soruları Dr. Dt. Emre Dayangaç Ankara Life Dergisi okurları için anlattı…

20 yaş dişleri, insanların hem alt hem üst çenesinde bulunan azı dişleri arasında en arkada, üçüncü azı dişleri olarak çıkan dişlerdir. Normal olarak, her bir çenenin iki köşesinde birer tane olmak üzere 4 tanedirler. 20 yaş dişleri genellikle 17-25 yaş arasında çıkar.
Kısmi olarak çıkan ya da yamuk çıkan 20 yaş dişleri, azı dişleri başta olmak üzere dişleri çarpıtabilir. Bu da zamanla ağrı ve iltihaba neden olabilir. 20 yaş öncesi çekilen dişlerin kökleri daha az gelişmiş olduğundan ve daha az komplikasyon yarattığından, 16-19 yaş arasındaki gençlerin 20 yaş dişlerinin çekilmesi konusunda mutlaka muayene edilmesi gerekir.

İlkel çağlarda insanlar genellikle sebze ve meyve ağırlıklı gıdalarla beslenmekteydi. Durum böyle olunca yenilen gıdaların daha hızlı ve daha etkili parçalanmasını ve öğütülmesini sağlamak için dişlere fazlasıyla ihtiyaç oluyordu. Yani eskiden insanların çenesi çok daha genişti ve daha fazla diş barındırıyordu. İşte 20 yaş dişleri dediğimiz üçüncü azı dişlerimiz de bu zamanlarda besinlerin daha güçlü bir şekilde öğütülmesini ve parçalanmasını sağlamaktaydı. Zaman geçtikçe sebze ve meyve kaynakları azalmış insan türü, ete yönelmeye başlamıştı.

Durum böyle olunca atalarımız otlara göre sindirimi çok daha kolay olan etlerle beslenmeye başladılar. Durum böyle olunca fazla sayıda azı dişlerine ihtiyaç kalmadı. Beslenme alışkanlıkları değiştikçe 20 yaş dişleri de popülasyon içerisinde yok olmaya doğru adım adım gitmeye başladı. Dünya geneline baktığımızda bazı insanlarda ömürleri boyunca hiç 20 yaş dişinin çıkmadığını görmekteyiz.

20 yaş dişi oluşmuş olan insanlarda bu dişler ağız içerisinde sürmüş olabilir. Eğer 20 yaş dişinin varlığı kişinin ağız hijyenini sağlamasına engel değilse, diğer dişleri sıkıştırmıyorsa ve pozisyonları düzgünse (üstteki dişlerle kapanışı normalse) çekilmesi çok gerekli değildir.
Bunun dışında bu dişler yarı gömülü veya tam gömülü olabilmektedir. Bu tarz dişlerin genellikle çekimi önerilmektedir. Yarı gömülü olan dişlerin etrafındaki diş etinin iltihaplanması en sık görülen sıkıntılardan bir tanesidir.

Böyle bir durumda kulak ve boyun bölgesine vuran ağrı ve yutkunma güçlüğü görülebilmektedir. Tam gömülü olan dişler ise kişiye genelde çok büyük sıkıntı vermezler, hatta çoğunlukla kişi böyle bir dişinin olduğunu panoramik radyografi (tam çene filmi) çektirdiğinde tesadüfen fark eder. Bu dişlerin etrafında kist veya tümör oluşma ihtimali vardır.

20 yaş dişleri; çürük, diş eti enfeksiyonu, 20 yaş dişinin komşu dişlere baskı yaparak ağrı yaratması ve gömülü ya da yarı gömülü dişin çevresindeki yumuşak doku üzerinde kist oluşması durumunda tehlike yaratabilir ve çekilmesi gerekir. Bunun dışında ortodontik tedavi ve protez takılması durumlarında da 20 yaş dişleri soru yaratacağından çekilmesi gerekir.

Yapılan muayenede eğer hekiminiz bu dişlerin ileride sıkıntı yaratacağına inandıysa bu dişlerin en kısa zamanda çekilmesi tavsiye edilmektedir. Genellikle “ağrıdığı zaman çektiririm” gibi bir algı vardır. Ağrıyan veya iltihaplanan bir 20 yaş dişinin çekimi için önce belirli bir süre antibiyotik kullanmak gereklidir. Çekim işlemi daha sonra gerçekleştirilir. Böyle bir dişin çekim sonrası iyileşmesi de daha zor olacaktır. Kısacası eğer diş hekiminiz bu dişin size sorun çıkartacağını söylüyorsa bir an önce çektirmenizde fayda vardır.

Hangi pozisyonda olursa olsun 20 yaş dişlerinin ömür boyu herhangi bir rahatsızlık yaratmama olasılığı da vardır. Ancak bilinmelidir ki bu olasılık biraz düşüktür.

20 yaş diş çekiminden sonra hekiminiz size gerekli önerilerde bulunacaktır. Bu önerilere uyulduğu takdirde işlem sonrası yaşanacak rahatsızlıklar en az olacaktır. Ağız açıklığında azalma, şişlik ve ağrı kesicilerle geçen ağrı, bu rahatsızlıklardan başlıcalarıdır. Bu şikayetler genellikle ilk 72 saatte giderek artar, daha sonra kademeli olarak azalır.
Çekimden sonra şişlik, ağrı, kanama ve morluk oluşması normal bir durumdur. İyileşme döneminde ağzın açılmasında güçlükler yaşanabilir. Bunun için lokal ağız hijyeni, antibiyotikler ve bazen de karşı çenedeki 20 yaş dişinin çekilmesiyle enfeksiyon kontrol altına altına alınabilir.

20 yaş diş çekimi sonrasında bir diğer önemli nokta çekim yerinin temiz tutulmasıdır ve sigara içilmemesidir. Genellikle ağrı duyulacağı veya kanayacağı endişesi ile hastalarımız işlem bölgesini çok fırçalamak istememektedirler. Temiz bakılmayan çekim yeri veya çekim sonrası sigara kullanımı ilgili bölgenin iltihaplanmasına ve şiddetli ağrılara neden olabilmektedir.

Kesin olarak bu dişlerin çekilmesine gerek olup olmadığı, çekimi halinde yaşanabilecek sıkıntılar gibi detaylar klinik ve radyolojik muayene sonucunda karar verilebilmektedir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here